Triệt phá đường dây buôn lậu caffeine quy mô đặc biệt lớn

Tại Trung Quốc, caffeine quy định là chất hướng thần. Tại Lào, caffeine quy định là tiền chất ma túy (hành vi mua bán, vận chuyển caffeine với số lượng 10kg trở lên có mức hình phạt cao nhất là tử hình). Tuy nhiên, tại Việt Nam, caffeine được cấp phép cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh với mục đích y, dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp (chưa coi là tiền chất ma túy).

Từ những sơ hở này, Trần Phi Hùng, Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược - Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã dần hình thành lên đường dây mua bán, vận chuyển caffeine với số lượng lớn. Sơ khai ban đầu từ Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa Dược – Dược phẩm 1 được cấp giấy phép nhập khẩu caffeine sử dụng trong mục đích y tế, Hùng tìm cách lập các hợp đồng mua bán caffeine, móc nối với Cao Thị Liên, Trịnh Thị Hòa tìm đầu mua, tiêu thụ caffeine tại nước thứ ba như Lào, Myanmar. 

Để hợp thức hóa việc buôn lậu caffeine, Hùng chỉ đạo con trai (Trần Sĩ Hoàng) và cháu (Nguyễn Thành Đạt) thành lập Công ty Vinh Hoàng, Công ty Vạn Phúc ký hợp đồng mua bán caffeine giả, sau đó xuất hóa đơn khống cho khách hàng ảo bằng hình thức không ghi thông tin để tránh lực lượng chức năng truy vết dòng đi của caffeine. 

Số caffeine trên thực tế được vận chuyển đến kho hàng Công ty TNHH T&T VINA của Nguyễn Thị Thu tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay vỏ bao bì caffeine, đóng gói ngụy trang thành các bao xi măng, thức ăn chăn nuôi. Lợi dụng việc sơ hở trong khâu kiểm hóa, các đối tượng cất giấu caffeine lẫn vào trong hàng hóa thông thường có khai báo hải quan để thông quan. Tiền mua bán caffeine được các đối tượng thuê những người Việt Nam tại Lào chuyển vào các tài khoản người quen của Trần Phi Hùng và được “bơm ngược” lại vào các tài khoản của công ty “bình phong” trong hệ sinh thái để hợp thức hóa dòng tiền phù hợp với hợp đồng mua bán giả ban đầu sau đó ăn chia lợi nhuận.

Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng nêu trên, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đồng ý cho xác lập chuyên án, tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, truy vết dòng tiền, kiểm soát tuyến biên giới; phối hợp liên ngành, liên địa phương và hợp tác quốc tế để đấu tranh triệt phá.

Sau gần 03 tháng đấu tranh chuyên án, dưới sự chỉ đạo sát sao và quyết liệt của lãnh đạo Bộ Công an, giao cho Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các địa phương, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào cùng với các cơ quan Vụ 4 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Chi cục điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan vụ để phá án một cách nhanh chóng, hiệu quả nhất... 

Nhận thấy đủ căn cứ phá án, ngày 27/02/2026, Ban Chuyên án báo cáo lãnh đạo Bộ Công an duyệt kế hoạch, huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại 06 tỉnh (Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh) phá chuyên án. Kết quả phát hiện, thu giữ 19 tấn caffeine sau thông quan không khai báo Hải quan, được trà trộn trong hàng hóa thông thường của Công ty T&T VINA đang chuẩn bị vận chuyển qua Lào đi Myanmar. 

Ban Chuyên án đã chỉ đạo các Tổ công tác nhanh chóng khám xét, xác minh truy bắt các đối tượng có liên quan đến toàn bộ hoạt động trong đường dây; đồng thời truy vết, thu hồi số caffeine, tài sản các đối tượng đang cất giấu tại cả ở Việt Nam và Lào. Đến nay đã thu giữ 50,7 tấn caffeine, 06 xe ô tô, 12 máy tính các loại, 25 điện thoại di động, phong tỏa, tạm dừng giao dịch đối với 60 tài khoản ngân hàng, xác minh 07 tài sản bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án; 

Với tinh thần đánh trúng, đánh đúng, triệt xóa cả đường dây tội phạm, đến nay Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã khởi tố 10 bị can (trong đó 06 bị can về tội Buôn lậu, 03 bị can về tội Phát hành trái phép hóa đơn và 01 bị can về tội Môi giới hối lộ). Tại Lào, Bộ Công an Lào đã bắt giữ, khởi tố 06 đối tượng về tội mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy theo pháp luật của Lào.

Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục điều tra, làm rõ các cá nhân, doanh nghiệp có liên quan để xử lý triệt để theo quy định của pháp luật.

Để ghi nhận thành tích của các đơn vị, địa phương trong tham gia đấu tranh thành công chuyên án, đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã có Quyết định thưởng cho 26 tập thể. Ngày 19/5/2026, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã đến dự Lễ trao thưởng thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy và trao thưởng cho 26 tập thể.

Tại buổi Lễ, thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long ghi nhận, biểu dương, chúc mừng những kết quả đấu tranh chuyên án mà các đơn vị đã đạt được. 

Đồng chí Thứ trưởng đề nghị, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục phát huy vai trò “tư lệnh”, đầu tàu, gương mẫu, hướng dẫn Công an các đơn vị, địa phương đấu tranh với tội phạm ma túy; chủ động nhận diện, tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an những chủ trương, giải pháp trong công tác phòng, chống tội phạm ma túy. Tiếp tục thực hiện tốt về nhận diện tội phạm, điều tra, đấu tranh với các đường dây, ổ nhóm, không khoan nhượng với tội phạm. Hướng dẫn Công an các địa phương giải quyết các vụ án về ma túy theo đúng tinh thần mà lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo…