Tọa đàm chính sách: Dự kiến một số điểm mới của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) và hai dự thảo nghị định quy định chi tiết Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Đẩy mạnh công tác quản lý trật tự an toàn, giao thông đường bộ

Thượng tá Phạm Việt Công cho biết, Cục Cảnh sát giao thông đang tham mưu cho Bộ Công an báo cáo Chính phủ sửa đổi 2 nghị định là Nghị định số 151/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 184/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ) và Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Đối với Nghị định số 151/2024/NĐ-CP, cơ quan soạn thảo tập trung sửa đổi, bổ sung bốn nhóm nội dung chính, gồm: Hoàn thiện cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Đăng ký và quản lý phương tiện giao thông thông minh; Đăng ký và quản lý sử dụng thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên phục vụ các hoạt động nghiệp vụ; Cấp phép cho các doanh nghiệp lữ hành quốc tế sử dụng phương tiện vào Việt Nam. 

Trong đó, có hai nội dung tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp là đăng ký, sử dụng phương tiện giao thông thông minh và thủ tục cấp phép cho khách du lịch nước ngoài mang phương tiện vào Việt Nam. Theo hướng cải cách thủ tục hành chính, cơ quan soạn thảo đề xuất cắt giảm thời gian giải quyết từ 07 ngày xuống còn 05 ngày đối với thủ tục cấp phép hoạt động của phương tiện giao thông thông minh; giảm từ 05 ngày xuống còn 03 ngày đối với thủ tục chấp thuận cho doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế tổ chức đưa phương tiện cơ giới nước ngoài vào Việt Nam du lịch. Đồng thời, việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ được định hướng thực hiện trên môi trường điện tử, từng bước thay thế giấy tờ bản giấy..

Đối với Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cơ quan soạn thảo tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý phương tiện hoạt động kinh doanh vận tải, trong đó có quy định về dữ liệu giám sát hành trình và camera giám sát trên khoang hành khách, khoang lái. Trên cơ sở đó, hệ thống cơ sở dữ liệu lớn sẽ được xây dựng, kết nối, chia sẻ giữa các bộ, ngành, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp cùng tham gia giám sát, quản lý. Dự thảo cũng làm rõ hơn một số hành vi vi phạm còn có cách hiểu khác nhau; đồng thời rà soát, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của các cơ quan chức năng cho phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Đề xuất bổ sung biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Liên quan đề xuất bổ sung biện pháp “tạm ngừng xuất cảnh” và “ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước” để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân, tổ chức cố tình không chấp hành, Thượng tá Ngô Đức Thắng cho biết các biện pháp này đã được Bộ Công an nghiên cứu, rà soát, đánh giá kỹ lưỡng. 

Qua rà soát, Bộ Công an nhận thấy một số văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã có quy định về các biện pháp nêu trên. Vì vậy, việc nghiên cứu bổ sung vào dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, nhất là trong trường hợp người vi phạm có nguy cơ rời khỏi lãnh thổ Việt Nam. 

Thượng tá Ngô Đức Thắng nhấn mạnh, các chính sách tại hồ sơ xây dựng chính sách Luật là những nội dung lớn, mang tính nguyên tắc, định hướng, bao quát. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, đối tượng chịu tác động và ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, Bộ Công an sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế. Việc hoàn thiện quy định sẽ được đặt trong yêu cầu bảo đảm quyền con người, quyền công dân và đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn quản lý nhà nước.

Hoàn thiện pháp luật hình sự bảo đảm quy định rõ ràng, khả thi, dễ áp dụng và hạn chế cách hiểu khác nhau

Thượng tá Ngô Đức Thắng cho biết, qua tổng kết hơn 08 năm thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015, thực tiễn đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc, nhất là về tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật và trong quá trình áp dụng của các cơ quan tiến hành tố tụng. 

Bên cạnh đó, thời gian qua, hệ thống pháp luật chuyên ngành ở nhiều lĩnh vực đã được sửa đổi rất lớn, trong khi Bộ luật Hình sự 2015 chưa cập nhật kịp thời các quy định mới này. 

Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong nội tại Bộ luật và với các luật chuyên ngành có liên quan; đồng thời xây dựng các quy định rõ ràng, khả thi, dễ áp dụng, hạn chế cách hiểu và áp dụng không thống nhất.