Từ tuyên truyền, vận động đến tự giác giao nộp vũ khí

Lấy tuyên truyền, vận động và xây dựng mô hình làm trọng tâm

Thực tế cho thấy, không ít vụ việc xuất phát từ những mâu thuẫn trong cuộc sống, nhưng hậu quả trở nên nghiêm trọng khi người trong cuộc sử dụng dao, kiếm, súng tự chế hoặc các loại hung khí có tính sát thương cao. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 64 vụ, 97 đối tượng liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.

Từ đặc điểm địa bàn, Công an tỉnh Thanh Hóa xác định muốn ngăn chặn nguy cơ từ vũ khí, vật liệu nổ thì phải làm tốt ngay từ khâu tuyên truyền, vận động giao nộp. Cùng với đấu tranh, xử lý những trường hợp vi phạm, lực lượng Công an tham mưu UBND tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa và cấp ủy, chính quyền các địa phương chỉ đạo, triển khai nhiều nội dung, hình thức tuyên truyền, vận động đến từng khu dân cư, từng hộ dân. Nhiều văn bản chỉ đạo, thư kêu gọi được ban hành, tạo cơ sở để các địa phương cùng vào cuộc.

Tại 166/166 xã, phường trên địa bàn tỉnh, các mô hình tự phòng, tự quản về thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo được xây dựng gắn với đặc điểm từng địa bàn. Ở miền núi, biên giới, Công an cơ sở phối hợp với già làng, trưởng bản, người có uy tín đến từng hộ gia đình, gặp từng trường hợp để tuyên truyền, vận động giao nộp súng săn, súng tự chế. Ở các địa bàn ven biển, cán bộ Công an tập trung tuyên truyền cho ngư dân không sử dụng vật liệu nổ để khai thác thủy sản, đồng thời vận động người dân phát hiện, báo tin về các trường hợp cất giấu, mua bán thuốc nổ, kíp nổ. Tại khu vực đô thị, trọng tâm là phòng ngừa thanh thiếu niên tụ tập, mang theo hung khí và ngăn chặn việc mua bán vũ khí, linh kiện, pháo qua mạng, dịch vụ chuyển phát.

Để các mô hình hoạt động thực chất, các đơn vị rà soát từng hộ, từng nhóm đối tượng; phân công cán bộ phụ trách; bố trí điểm tiếp nhận vũ khí; công khai số điện thoại tiếp nhận tin báo và đẩy mạnh vận động cá biệt. Toàn tỉnh đã rà soát 1.028 đối tượng nghi vấn liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; 171 đối tượng nghi vấn về pháo và đưa 614 thanh thiếu niên có nguy cơ sử dụng vũ khí vào diện quản lý. Từ việc nắm người, nắm địa bàn, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sát hơn, tránh làm chung chung, dàn trải.

Là xã miền núi, Công an xã Hồi Xuân lựa chọn cách làm gần với đời sống người dân để vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Từ thực tế nhiều hộ còn cất giữ súng săn, súng tự chế phục vụ săn bắn, bảo vệ mùa màng, Công an xã triển khai mô hình “Đổi quà lấy vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ”. Người dân mang súng săn, súng tự chế, dao, kiếm, cung, nỏ đến giao nộp sẽ được nhận những phần quà thiết thực như gạo, dầu ăn, nước mắm, mũ bảo hiểm, đồ dùng gia đình. Các phần quà tuy giá trị không lớn nhưng thể hiện sự ghi nhận, động viên, giúp người dân mạnh dạn từ bỏ những vật dụng nguy hiểm đã cất giữ nhiều năm. Sau hơn hai năm triển khai, chương trình đã vận động thu hồi hơn 100 khẩu súng săn, súng tự chế cùng nhiều loại vũ khí thô sơ. Đến nay, trên địa bàn không xảy ra vụ việc liên quan đến sử dụng súng săn, súng tự chế hoặc hung khí nguy hiểm.

Không riêng Hồi Xuân, nhiều Công an xã, phường trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cũng có những cách làm sáng tạo, phù hợp với địa bàn và nhóm đối tượng mình phụ trách. Từ phát huy vai trò người có uy tín ở miền núi, vận động ngư dân ở vùng biển đến tuyên truyền, quản lý thanh thiếu niên tại khu vực đô thị, mỗi nơi có một cách làm riêng, nhưng đều bắt đầu từ việc nắm chắc địa bàn và kiên trì vận động người dân tự giác giao nộp.

Điển hình như, mô hình “Đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo lấy bình chữa cháy” của Công an phường Nghi Sơn, Công an xã Hoằng Hóa; mô hình “Đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ lấy mũ bảo hiểm, bình chữa cháy” của Công an phường Bỉm Sơn, mô hình “Ngư dân vùng biển nói không với vũ khí, vật liệu nổ và pháo trái phép” của Công an xã Quảng Bình; Công an xã Yên Thắng với mô hình “5 không vùng cao": Không tàng trữ vũ khí; Không sử dụng vũ khí trái phép; Không tiếp tay vi phạm pháp luật; Không tiếng pháo nổ; Không mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân, vv…

Đổi mới công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân 

Cùng với xây dựng mô hình, Thanh Hóa chú trọng đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền. Thay vì chỉ phổ biến các điều khoản, chế tài, lực lượng Công an tập trung phân tích hậu quả thực tế của việc chế tạo, tàng trữ và sử dụng vũ khí; chỉ rõ nguy cơ từ những khẩu súng tự chế, lượng thuốc nổ cất giữ trong nhà hay việc thanh thiếu niên mang dao, kiếm khi giải quyết mâu thuẫn.

Bên cạnh tuyên truyền trên Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội, lực lượng Công an còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả truyền tải thông tin. Đến nay, 145/166 xã, phường đã sử dụng công nghệ AI hỗ trợ xây dựng các sản phẩm tuyên truyền. Việc kết hợp video, hình ảnh trực quan với phóng sự, tờ rơi, pa-nô, file âm thanh và hệ thống truyền thanh cơ sở đã giúp các quy định pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn, nhất là đối với thanh thiếu niên.

Cùng với tuyên truyền diện rộng, lực lượng Công an đã trực tiếp vận động cá biệt 3.685 trường hợp. Trên cơ sở nắm bắt hoàn cảnh, tâm lý của từng người, Công an cơ sở phối hợp với gia đình, người có uy tín trong dòng họ và khu dân cư kiên trì tuyên truyền, thuyết phục, tạo sự đồng thuận để người dân tự giác giao nộp vũ khí.

Hiệu quả của công tác tuyên truyền, vận động và xây dựng mô hình được thể hiện rõ qua những kết quả cụ thể. Trong 8 tháng năm 2026, lực lượng Công an toàn tỉnh đã vận động Nhân dân giao nộp 1.088 khẩu súng các loại, 1.436 vũ khí thô sơ, 50 quả mìn, lựu đạn, đầu đạn, 41 công cụ hỗ trợ, 4.487 viên đạn, 104,2 kg thuốc nổ, 117 kíp nổ và 9,5 kg tiền chất thuốc nổ và 625,5 kg pháo các loại.

Riêng đợt cao điểm tại 16 xã, phường ven biển, từ ngày 20/3 đến 4/5/2026, lực lượng chức năng đã vận động thu hồi 83 khẩu súng, 94,8kg thuốc nổ, 84 kíp nổ, 210 vũ khí thô sơ, 127,1kg pháo và 75 viên đạn quân dụng. Công an tỉnh cũng tiếp nhận từ 166 Công an xã, phường 1.782 khẩu súng, 2.226 vũ khí thô sơ, 73 công cụ hỗ trợ và 198 linh kiện để phân loại, tiêu hủy an toàn, đúng quy định.

Điều đáng ghi nhận sau những đợt tuyên truyền, vận động không chỉ nằm ở số vũ khí được thu hồi, mà ở việc người dân đã thay đổi cách nhìn và cách ứng xử với những vật dụng này. Từ chỗ coi việc cất giữ súng tự chế là chuyện bình thường hoặc còn e ngại khi giao nộp, nhiều người đã chủ động mang đến giao nộp, vận động người thân cùng thực hiện và cung cấp thông tin cho lực lượng Công an. Ở nhiều địa bàn, việc vận động giao nộp vũ khí đã trở thành công việc được chính quyền, đoàn thể và người dân cùng tham gia, góp phần ngăn những nguồn nguy hiểm từ trong cộng đồng./.