Nối dài hành trình xác định lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Theo đó, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và Công an các xã, phường tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính đợt 2 năm 2026 trên địa bàn. Đây là hoạt động thiết thực nhằm triển khai hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Đợt 2 được thực hiện tại 04 điểm thu nhận mẫu ADN với hơn 1.000 trường hợp, với sự tham gia của 03 Tổ công tác, tập trung tại: Nhà Thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên (thuộc phường Phan Đình Phùng); Ủy ban nhân dân phường Phổ Yên; Ủy ban nhân dân xã An Khánh và Công an phường Đức Xuân. Chương trình do Công an tỉnh phối hợp Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và Công ty GeneStory tổ chức. Các điểm thu nhận được lựa chọn ở vị trí thuận lợi, gần trung tâm xã, phường lân cận, tạo điều kiện để thân nhân liệt sĩ đi lại, thực hiện thủ tục.

Đối tượng thu nhận mẫu ADN trong đợt này là thân nhân có quan hệ huyết thống theo dòng mẹ, được thực hiện theo thứ tự ưu tiên gồm: Mẹ đẻ của liệt sĩ; bà ngoại ruột của liệt sĩ; anh/chị em ruột cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; bác, cậu, dì là anh/chị/em ruột của mẹ liệt sĩ (cùng mẹ đẻ); anh, em, con của chị gái hoặc em gái ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị gái hoặc em gái ruột của liệt sĩ. Để đợt lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đợt 2 diễn ra đồng bộ, hiệu quả, trước đó các địa phương đã khẩn trương rà soát, cập nhật danh sách thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, đối chiếu, xác minh mối quan hệ huyết thống và thông báo rộng rãi về thời gian, địa điểm lấy mẫu. Chính quyền cơ sở, lực lượng Công an, ngành chức năng cùng các tổ chức đoàn thể đã đến từng gia đình hướng dẫn thủ tục, vận động thân nhân đủ điều kiện tham gia lấy mẫu ADN.

Tại các điểm thu nhận, ngay từ sáng sớm, đông đảo thân nhân liệt sĩ có mặt tại điểm thu nhận. Để bảo đảm quá trình thu nhận diễn ra thuận lợi, Công an các xã, phường phối hợp lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở hỗ trợ đưa, đón những trường hợp ở xa bằng phương tiện phù hợp. Lực lượng Công an tận tình hướng dẫn thân nhân liệt sĩ kê khai, rà soát thông tin và thực hiện từng bước trong quy trình, từ nhập dữ liệu, lấy mẫu sinh phẩm ADN đến ký xác nhận.

Bà Ma Thị Hằng, xóm Vẽn, xã Dân Tiến xúc động chia sẻ: “Anh trai tôi hy sinh đã lâu, nay có chương trình này, tôi mong tìm thấy anh trai để đưa về quê hương, để gia đình được yên tâm…”. Cùng chung tâm nguyện, ông Dương Văn Doanh, xóm Đình Cả, xã Võ Nhai cho biết: “Ngày hôm nay, tôi đến để lấy mẫu ADN, mong tìm được anh trai là liệt sĩ Dương Đăng Bích, hy sinh năm 1975, cả gia đình tôi rất mong muốn làm thế nào để tìm được anh trai sớm đưa về quy tụ với gia đình. Tôi thấy Công an xã rất nhiệt tình, từ việc đưa đón, hướng dẫn việc lấy mẫu, tôi rất cảm ơn…”

Xác định công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đã chủ động phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể tổ chức rà soát, xác minh, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ. Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và quy trình thu nhận mẫu ADN, qua đó nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.

Với chức năng nhiệm vụ được giao, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đã phối hợp xây dựng lịch thu nhận theo từng địa bàn cụ thể, chuẩn bị chu đáo nhân lực, phương tiện và trang thiết bị. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và đơn vị thu nhận mẫu sinh phẩm GeneStory để đảm bảo việc thu nhận mẫu ADN diễn ra đồng bộ, đúng quy định, đúng đối tượng.

Bên cạnh việc tổ chức thu nhận tập trung, Công an tỉnh thành lập các Tổ công tác lưu động, trực tiếp đến nhà lấy mẫu ADN đối với những trường hợp thân nhân tuổi cao, sức yếu, không còn khả năng đi lại. Cách làm này thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm của lực lượng Công an, đồng thời bảo đảm những trường hợp khó khăn về sức khỏe vẫn có cơ hội tham gia cung cấp thông tin phục vụ xác định danh tính liệt sĩ. Công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đảm bảo tốt công tác an ninh, trật tự phục vụ hiệu quả công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ cũng như công tác khai quật, thu nhận mẫu sinh phẩm của các liệt sĩ.

Các mẫu ADN sau khi thu nhận sẽ được phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, làm căn cứ đối chiếu, xác minh, từng bước xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Qua đó, Công an tỉnh Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ tri ân các Anh hùng liệt sĩ, góp phần đáp ứng nguyện vọng của các gia đình, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Những năm qua, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Những tấm bia với dòng chữ “Liệt sĩ chưa biết tên” luôn là nỗi trăn trở kéo dài suốt nhiều thập kỷ của các cấp, các ngành và thân nhân các gia đình chính sách. Sơ kết giai đoạn 1 “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Công an tỉnh Thái Nguyên đã thu nhận 3.919 mẫu sinh phẩm, đạt tỷ lệ 97,3%. Hiện đã rà soát, làm sạch thông tin diện “thân nhân liệt sĩ” 1.011 trường hợp. Chiến dịch thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đợt 2 tiếp tục được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ sở dữ liệu quốc gia quan trọng, phục vụ công tác đối chiếu, xác minh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN một cách chính xác và khoa học.

Hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn nhiều gian nan, thử thách, nhưng với sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm và nhân văn của lực lượng Công an tỉnh Thái Nguyên cùng các lực lượng chức năng, mỗi mẫu sinh phẩm được tiếp nhận là thêm một cơ hội tìm lại danh tính cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời thắp lên niềm hy vọng cho các gia đình sau nhiều năm mong ngóng tin người thân.