Giữ hồn chiêng giữa đại ngàn

Gần 4 năm kể từ tháng 5-2023, Thượng úy Ksor Vui đã bền bỉ dạy cồng chiêng cho thanh thiếu niên tại Bôn Phu Ama Nher 2 (xã Ia Sao). Từ vài học sinh ban đầu, đến nay lớp học đã thu hút hơn 15 em tham gia và được mở rộng thêm một lớp cồng chiêng nữ với hơn 10 bạn trẻ.

Thượng úy Ksor Vui chia sẻ: “Cồng chiêng là sợi dây kết nối tôi và các bạn, khiến chúng tôi trở nên gần gũi, cùng sẻ chia. Khi tôi dạy cồng chiêng cho các bạn cũng đồng nghĩa với việc chúng tôi có thời gian cùng ngồi lại với nhau, tâm sự về cuộc sống, truyền cảm hứng để gìn giữ những văn hóa của người dân tộc Jarai”. 

Đều đặn 2 buổi tối mỗi tuần, thầy giáo Vui và các bạn trẻ dạy vào học tại nhà sinh hoạt cộng đồng của làng. Học sinh trong lớp độ tuổi trải dài từ 12 đến 22 tuổi, có lớn có nhỏ nhưng khoảng cách thế hệ dường như không tồn tại khi tất cả có chung tình yêu âm nhạc.

Anh Ksor Mang – một trong những nghệ nhân của làng chia sẻ: “Bộ chiêng cổ này đang dần bị mai một, ít người sử dụng. Kể từ khi Vui đưa cồng chiềng vào làng và dạy cho thế hệ trẻ, qua những đợt biểu diễn ngày hội văn hóa và các sự kiện của làng, buôn làng cảm thấy rất vui, có sự khởi sắc. Đặc biệt là thế hệ trẻ đã nhận ra giá trị văn hóa truyền thống và biết học hỏi để kế thừa. Mong em Vui tiếp tục cố gắng, huy động thế hệ trẻ tập thuần thục những bài chiêng và tiếp nối văn hóa của làng”.

Cơ duyên mở lớp học của Thượng úy Vui bắt nguồn từ việc anh lấy vợ ở Bôn Phu Ama Nher 2. Đến một ngôi làng mới định cư, anh mang theo gia tài là bộ cồng chiêng đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Tại vùng quê nắng gió, những em nhỏ người Jarai còn thiếu điều kiện tiếp cận các hoạt động văn hóa, giải trí.

Em Nguyên – học sinh lớp cồng chiêng cho biết: “Em mong các bạn trẻ trong làng thay vì ngồi nhà bấm điện thoại thì nên tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao để học hỏi kỹ năng, giúp ích cho cuộc sống của chính mình và gia đình. Em cảm thấy rất may mắn khi được tham gia lớp học của anh Vui”.

Điểm đặc biệt của lớp học là người đứng lớp không phải nghệ nhân, mà là một cán bộ Công an. Ban ngày thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, buổi tối, Thượng úy Vui lại trở thành người thầy kiên nhẫn. Sau mỗi buổi học nhạc, anh còn lồng ghép tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn kỹ năng sống, giúp các em nâng cao nhận thức, tránh xa các tệ nạn xã hội. 

Em Nay Vũ Gia Bảo - học sinh lớp học không giấu được sự phấn khởi chia sẻ: “Sáng em ở nhà phụ mẹ, chiều đi học ở trường, tối về thì học bài và làm việc nhà nên khi nào anh Vui gọi đi học, được tập trung với các bạn ở nhà cộng đồng em vui lắm. Em ước mơ trở thành một giáo viên âm nhạc, thành một người giống như anh Vui. Tham gia lớp học cồng chiêng, em có thêm kiến thức để dạy cho các em nhỏ khác, lưu lại âm nhạc của người đồng bào Jarai mình”. 

Không chỉ dạy kỹ năng, thầy giáo Vui còn truyền cho các em niềm tự hào về văn hóa dân tộc. Mỗi nhịp chiêng không chỉ là âm thanh, mà còn là ký ức, bản sắc, là sợi dây kết nối các thế hệ. Già làng Nay Ka có ba đứa cháu hiện đang theo học tại lớp cồng chiêng của thầy giáo Vui.

Khi được hỏi về lớp học, già vui vẻ cho biết: “Cồng chiêng là nét văn hóa riêng của đồng bào mình. Trước đây, mỗi khi có đám ma bắt buộc phải có cồng chiêng chia buồn với gia đình người chết nhưng văn hóa này dần dần bị mai một. Dân làng rất vui mừng, tự hào và phấn khởi khi lớp trẻ hào hứng tham gia lớp cồng chiêng của Vui. Cả bọn trẻ trong làng cũng biết sống tích cực hơn khi được một cán bộ Công an giảng dạy”.

“Hãy cứ cố gắng nỗ lực, những điều tốt đẹp mà chúng ta muốn giữ gìn sẽ mãi được ghi nhớ, bảo tồn. Tôi mong các bạn trẻ ngày càng trưởng thành, chín chắn hơn để tiếp nối những nét đẹp văn hóa mà cha ông để lại”. Đó là mục tiêu mà người thầy giáo, người con của buôn làng – Thượng úy Ksor Vui với trái tim trẻ, nhiệt huyết lớn vẫn đang từng ngày thầm lặng cống hiến, gieo những mầm xanh hi vọng giữa cao nguyên đại ngàn.