Quy định pháp luật về việc sử dụng dao có tính sát thương cao

Từ mâu thuẫn đến hậu quả pháp lý

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Điện Biên xảy ra một số vụ việc liên quan đến sử dụng trái phép dao, kiếm có tính sát thương cao. Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh xảy ra 06 vụ việc liên quan đến sử dụng trái phép vũ khí quân dụng là dao có tính sát thương cao. Đáng chú ý, trong số này có những vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn trong sinh hoạt, quan hệ gia đình nhưng đã dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Điển hình, khoảng 13 giờ ngày 18/5/2026, tại thôn Mỹ Hưng, xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên, do mâu thuẫn trong sinh hoạt gia đình, ông Nguyễn Văn Vỹ (sinh năm 1964), đã dùng dao làm trọng thương con trai là Nguyễn Văn Thuận (sinh năm 1990). Do vết thương quá nặng, anh Thuận tử vong. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Điện Biên đã khẩn trương điều tra, làm rõ. Nguyễn Văn Vỹ bị khởi tố về hành vi “Giết người” theo Điều 123 Bộ luật Hình sự; đồng thời bị khởi tố bổ sung về hành vi “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” theo khoản 1 Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Một vụ việc khác cũng cho thấy hậu quả pháp lý từ việc sử dụng dao, kiếm để giải quyết mâu thuẫn. Cháng A Dùng (sinh năm 2005), trú tại bản Ma Thì Hồ 2, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên, đã sử dụng kiếm gây thương tích cho anh Cháng A Tùng (sinh năm 2003), cùng trú tại địa phương. Anh Tùng phải điều trị tại Trung tâm Y tế Na Sang; kết quả giám định xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể 2%.

Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Điện Biên sau đó đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt bị can để tạm giam đối với Cháng A Dùng về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” theo khoản 1 Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Những vụ việc trên là lời cảnh báo rõ ràng: một phút nóng giận, một hành động thiếu kiềm chế khi có dao, kiếm trong tay có thể biến mâu thuẫn thành vụ án hình sự, để lại hậu quả không thể khắc phục đối với nạn nhân, gia đình và chính người vi phạm.

Dao có tính sát thương cao khi nào được coi là vũ khí?

Tâm lý coi dao, kiếm là những vật dụng quen thuộc trong đời sống khiến không ít người chủ quan, cho rằng việc sở hữu, mang theo hay sử dụng những vật dụng này không liên quan đến các quy định của pháp luật. Tuy nhiên, Luật số 42/2024/QH15 ngày 29/6/2024 về Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, đã quy định cụ thể về dao có tính sát thương cao và việc sử dụng loại dao này.

Theo khoản 6 Điều 2, dao có tính sát thương cao là dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành. Đáng chú ý, pháp luật xác định tính chất của dao có tính sát thương cao còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng.

Theo điểm b khoản 4 Điều 2, dao có tính sát thương cao được sử dụng với mục đích thực hiện hành vi phạm tội, gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối cơ quan, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, người thi hành công vụ thì được xác định là vũ khí thô sơ.

Trong khi đó, theo điểm d khoản 2 Điều 2, dao có tính sát thương cao nếu được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật thì được coi là vũ khí quân dụng.

Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm. Người dân cần hiểu rằng, không thể lấy lý do “dao là vật dụng sinh hoạt” để biện minh cho việc sử dụng dao tấn công người khác, gây rối hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Khi được sử dụng với mục đích trái pháp luật, loại dao này có thể được xác định theo tính chất pháp lý tương ứng và người sử dụng phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Kinh doanh dao, kiếm cũng phải đúng quy định pháp luật

Luật cũng đặt ra trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu dao có tính sát thương cao. Theo khoản 2 Điều 74 Luật số 42/2024/QH15, khi có yêu cầu của cơ quan Công an, các tổ chức, cá nhân này có trách nhiệm cung cấp thông tin về số lượng, chủng loại sản phẩm, nhãn hiệu, tên cơ sở sản xuất để phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Quy định trên góp phần tăng cường quản lý đối với dao có tính sát thương cao, đồng thời phục vụ công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các hành vi lợi dụng loại dao này để thực hiện tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.

Thực tế các vụ việc cho thấy, hậu quả pháp lý không chỉ dừng lại ở hành vi gây thương tích hay gây rối. Tùy tính chất, mức độ, mục đích sử dụng và hậu quả, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp dao có tính sát thương cao được sử dụng nhằm xâm phạm trái pháp luật đến tính mạng, sức khỏe người khác và được xác định là vũ khí quân dụng, người thực hiện hành vi có thể bị xử lý về tội “Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự” quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự. Tùy hành vi và hậu quả cụ thể, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm về các tội danh khác theo quy định.

Lực lượng Công an khuyến cáo các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu dao có tính sát thương cao chủ động nắm chắc quy định của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong quản lý, cung cấp thông tin khi cơ quan Công an yêu cầu. Mỗi người dân cần tuyệt đối không mang, sử dụng dao, kiếm để giải quyết mâu thuẫn, đe dọa, tấn công người khác hoặc gây mất an ninh, trật tự. Khi phát sinh tranh chấp, mâu thuẫn, cần bình tĩnh, kiềm chế, lựa chọn cách giải quyết phù hợp; đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được hỗ trợ, xử lý theo quy định của pháp luật./.