Tuyên truyền, nhận diện thủ đoạn tinh vi của tội phạm mua bán người thời công nghệ số

Trước đây, tội phạm mua bán người chủ yếu diễn ra qua phương thức truyền thống như môi giới trực tiếp, lợi dụng sự quen biết hoặc mối quan hệ họ hàng ở vùng cao, vùng xa. Ngày nay, với sự phát triển của không gian mạng, mọi công dân đều có thể giao lưu, kết nối chia sẻ nhiều thông tin, tìm việc làm nhưng trong số đó cũng có những “chiếc bẫy” vô hình dẫn dụ, lôi kéo bất kỳ ai trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.

Hiện nay, nạn nhân không chỉ là phụ nữ và trẻ em vùng sâu vùng xa, mà còn có cả thanh niên, sinh viên, người lao động có hiểu biết nhất định về công nghệ nhưng thiếu kinh nghiệm sống hoặc đang gặp khó khăn về tài chính. Các đối tượng mua bán người thường tập trung nhắm vào nhu cầu tìm kiếm việc làm, xuất khẩu lao động, kết hôn, di cư của công dân. Khi đã sập bẫy, chúng sẽ bóc lột sức lao động, cưỡng bức lao động tại các cơ sở trung tâm lừa đảo trực tuyến, ép buộc hoạt động mại dâm, môi giới kết hôn bất hợp pháp hoặc thậm chí là mua bán nội tạng, trẻ sơ sinh.

 

Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh đã phối hợp tiếp nhận 18 đợt, có hàng trăm công dân Việt Nam được lực lượng chức năng nước bạn trục xuất, bàn giao về nước. Trong đó, có 37 đối tượng bị lực lượng Công an khởi tố về tội “Sử dụng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; 51 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi “Qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục xuất cảnh, theo quy định của pháp luật”.

Trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm mua bán người, trong năm học 2026 – 2027, Công an Đồng Tháp đã quyết liệt triển khai, thực hiện nhiều biện pháp tuyên truyền giúp các em học sinh, sinh viên và người dân nhận diện, chủ động phòng ngừa trước mọi chiêu trò của các đối tượng mua bán người. Đặc biệt, lực lượng Công an đã phối hợp 03 cơ sở giáo dục và Tỉnh đoàn Đồng Tháp phát động chiến dịch “Không một mình 2026 – Kết nối không tổn thương” thu hút gần 5.000 học sinh, sinh viên và đoàn viên, thanh niên tham gia. 

Tại chương trình, đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng phát động chiến dịch, kêu gọi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, đặc biệt hướng đến sự quan tâm đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Thông điệp được nhấn mạnh là khi gặp vấn đề trên không gian mạng, các em không nên im lặng hay tự giải quyết một mình, mà cần chủ động chia sẻ với cha mẹ, thầy cô, người đáng tin cậy hoặc tìm đến lực lượng Công an để được hỗ trợ. Trong chuyên đề “Kết nối không tổn thương”, học sinh được hướng dẫn nhận diện các dấu hiệu bất thường trong những mối quan hệ trực tuyến như: Người lạ cố tình tạo sự thân thiết quá nhanh, yêu cầu giữ bí mật với gia đình, dụ dỗ cung cấp thông tin, hình ảnh riêng tư hoặc dùng những dữ liệu này để đe dọa, khống chế.

Tại đây, các em cũng được trao đổi về nguy cơ lừa đảo, trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người, bắt nạt trực tuyến và những hành vi có thể gây tổn thương cho bản thân, người khác. Đồng hành cùng chương trình không chỉ là những người chiến sĩ Công an mà còn có cả thầy cô, nhà trường và KOL tham gia kết nối, chia sẻ.

Chiến dịch không chỉ là cầu nối giữa lực lượng chức năng và nhà trường mà còn lan tỏa sự yêu thương, chia sẻ và quan trọng là trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng cần thiết khi tham gia mạng xã hội. 

Công an tỉnh Đồng Tháp cũng đã phối hợp Văn phòng Bộ Công an, Trường Đại học Đồng Tháp, Trường Cao đẳng Tiền Giang và UBND xã Tân Hồng tổ chức hoạt động tuyên truyền phòng, chống tội phạm mua bán người, thu hút hơn 1.100 học sinh, sinh viên, giảng viên và người dân tham gia. Đại diện Lãnh đạo Phòng Tham mưu, Phòng Cảnh sát hình sự và Phòng An ninh mạng đã truyền đạt những kiến thức cơ bản nhằm nhận diện thủ đoạn mua bán người phổ biến hiện nay và biện pháp phòng tránh thông qua 02 chuyên đề: Nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm mua bán người trong tình hình mới và đừng để một phút thiếu cảnh giác thay đổi cả cuộc đời. Đặc biệt, lực lượng Công an cảnh báo đến các em học sinh, sinh viên và người dân những tiềm ẩn, rủi ro khi tiếp xúc, nói chuyện với người lạ mặt tại nơi vắng vẻ hay trên mạng xã hội, cần cẩn trọng với các chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”, bẫy tình cảm trên mạng xã hội, chương trình đi lao động, du học giá rẻ, thủ tục nhanh gọn…

Phòng An ninh mạng khuyến cáo: “Hiện nay còn có thủ đoạn mới là bắt cóc online. Các đối tượng sử dụng công nghệ deepfake giả danh các cơ quan chức năng để khống chế, đe dọa yêu cầu nạn nhân chuyển tiền, sau đó dẫn dụ nạn nhân tự “bắt cóc” chính mình rồi nhờ người thân, bạn bè chuyển tiền chuộc hoặc các em bị lừa xuất cảnh qua các đường tiểu ngạch. Khi tham gia mạng xã hội, người dân cần nhớ rõ quy tắc: “Không tin, không chuyển tiền, không nghe, không làm theo, không truy cập vào đường link lạ hay website không rõ nguồn gốc” để đảm bảo an toàn cho bản thân”.

Trong trường hợp nghi ngờ đối tượng là kẻ mua bán người hoặc đang bị đối tượng đe dọa, khống chế, tuyệt đối không tự giải quyết một mình mà cần thực hiện 05 bước: Dừng lại cuộc trò chuyện, không tiếp tục làm theo yêu cầu; không gửi, đăng lại hoặc chuyển tiếp nội dung riêng tư; lưu lại bằng chứng trên điện thoại; báo cáo nội dung hoặc tài khoản trên nền tảng, nhờ người hỗ trợ và phải biết chia sẻ với người thân những vấn đề gặp phải trên mạng xã hội.

Khi phát hiện bản thân hoặc người khác có dấu hiệu bị lừa đảo, đe dọa hoặc có nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người hãy liên hệ Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em & Phòng chống mua bán người qua số điện thoại 111; hoặc gọi đến số điện thoại khẩn cấp 113 hoặc liên hệ cơ quan Công an gần nhất; truy cập vào ứng dụng VNeID ở mục Tố giác tội phạm để cung cấp thông tin cho lực lượng Công an. Mọi công dân Việt Nam đều được bảo vệ bằng pháp luật và không một ai trở thành nô lệ cho tội phạm mua bán người nếu tất cả chúng ta tự xây nên hàng rào chắn để bảo vệ cho chính mình.

Để không trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người, ngoài sự nỗ lực của các lực lượng chức năng, Công an Đồng Tháp đề nghị học sinh, sinh viên và mỗi người dân: Hãy là một tuyên truyền viên tích cực trong gia đình, nhà trường và cộng đồng, nâng cao ý thức cảnh giác phòng ngừa, tích cực phối hợp với lực lượng Công an trong đấu tranh với tội phạm mua bán người, qua đó góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.