Chung tay phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng

Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực luật hình sự, an ninh mạng, tài chính - ngân hàng; đại diện Công an các đơn vị, địa phương; đại diện Hiệp hội An ninh mạng, các doanh nghiệp công nghệ và tổ chức tài chính đang hoạt động tại Việt Nam...

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Trung tướng, GS.TS Trần Minh Hưởng, Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân nhấn mạnh: Đảng và Nhà nước ta luôn xác định bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, trong đó có an ninh mạng, là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 29 về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, xác định rõ không gian mạng là không gian chiến lược mới, trong đó công tác phòng, chống tội phạm mạng, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm ổn định xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.

GS.TS Trần Minh Hưởng cho biết: Trong những năm gần đây, nhất là kể từ sau đại dịch Covid-19, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đã trở thành vấn đề quan tâm hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới. Việt Nam với vị trí địa lý tiếp giáp với Campuchia, Lào - một khu vực được coi là “sào huyệt” của tội phạm, nơi có nhiều trung tâm lừa đảo quy mô lớn toàn cầu, do đó, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đã và đang ảnh hưởng, tác động trực tiếp tới tình hình an ninh trật tự ở Việt Nam.

Theo thống kê của Bộ Công an, từ năm 2022 đến tháng 10/2025 trên phạm vi toàn quốc xảy ra khoảng 17.200 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với hàng trăm nghìn nạn nhân. 

Trong bài đề dẫn Hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng cũng nhấn mạnh: Trước những diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, Chính phủ Việt Nam đã quyết liệt triển khai các giải pháp mang tính đồng bộ, chiến lược; ban hành nhiều văn bản chỉ đạo có tính định hướng đấu tranh với tội phạm này. Đồng thời, các Bộ, Ban, ngành cũng đã chủ động triển khai đồng bộ, mạnh mẽ, quyết liệt các kế hoạch, chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm có liên quan đến công nghệ cao, trên không gian mạng.

Đặc biệt, tháng 10/2025 mới đây, Chính phủ Việt Nam đã đăng cai tổ chức thành công Lễ mở ký “Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng”, đánh dấu một sự kiện lịch sử trong đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng của quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam; tạo hành lang pháp lý đặc biệt quan trọng cho lực lượng thực thi pháp luật các quốc gia đấu tranh quyết liệt hơn nữa với tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Trong những năm tới, với tốc độ phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ, đặc biệt là các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và dữ liệu lớn (Big Data) sẽ có những tác động rất mạnh mẽ đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội trong đó có tình hình tội phạm và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản không gian mạng.

Trước những thách thức lớn và cấp bách đang đặt ra, Hội thảo khoa học hôm nay có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước thành những luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn; là diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý và cán bộ thực tiễn cùng trao đổi, thảo luận, bổ sung kiến nghị, giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Với hơn 100 bài viết cùng nhiều tham luận trực tiếp tại Hội thảo, các đại biểu đã làm rõ nhiều nội dung trọng tâm: Thực trạng tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, những xu hướng tội phạm nổi lên trong nước và quốc tế. Phân tích các hạn chế trong hành lang pháp lý, khó khăn trong hợp tác liên ngành, truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản và xử lý tội phạm xuyên biên giới.

Nhiều tham luận cũng đưa ra các giải pháp tăng cường năng lực phòng, chống tội phạm, bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, công nghệ xác thực sinh trắc, cơ chế cảnh báo sớm và mô hình trung tâm phản ứng nhanh đối với lừa đảo trực tuyến; trao đổi kinh nghiệm quốc tế về hợp tác điều tra, chia sẻ dữ liệu, tương trợ tư pháp và mô hình phòng, chống lừa đảo tại các quốc gia phát triển.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ trân trọng cảm ơn, ghi nhận những ý kiến tham luận, đóng góp tâm huyết của các đại biểu, các nhà khoa học trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân. Đồng chí Thứ trưởng khẳng định, kết quả hội thảo sẽ cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật; củng cố năng lực lực lượng chức năng; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục phòng ngừa trong cộng đồng. 

Để phát huy kết quả, thành công của Hội thảo, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ yêu cầu, Học viện CSND chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan tổng hợp đầy đủ, khai thác tối đa về các các bài viết và ý kiến tham luận của các đại biểu, chắt lọc biên soạn báo cáo tham mưu đề xuất, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh bổ sung quy định hoặc ban hành văn bản mới đảm bảo tính khả thi cao, hiệu quả thiết.

Gợi mở một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng trong thời gian tới, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ cho rằng, cần tạo sự thống nhất cao trong tư duy, nhận thức đến hành động thực tiễn của các cơ quan, tổ chức và cộng đồng xã hội trong phòng chống tội phạm. Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, hướng dẫn người dân cách thức nhận diện, kỹ năng phòng ngừa, nâng cao tinh thần cảnh giác và tước bỏ những nguyên nhân điều kiện phát sinh vi phạm. 

Tăng cường mối quan hệ phối hợp thực chất, chặt chẽ, gắn bó trong phòng chống tội phạm lừa đảo trên không gian mạng trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mỗi Bộ, ngành. Tiếp tục phối hợp trong tham mưu, đề xuất Chính phủ trong xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý vững chắc trong phòng chống tội phạm nói chung và phòng chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng nói riêng. 

Đồng thời, tập trung quán triệt và thực hiện quyết liệt tinh thần “05 đẩy mạnh” theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội. Trọng tâm là đẩy mạnh hợp tác quốc tế; Đẩy mạnh hoàn thiện khuôn khổ pháp lý quốc gia phù hợp với Công ước; Đẩy mạnh hợp tác đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật an ninh mạng; Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chuyên trách, nâng cao năng lực điều tra, ứng phó và xử lý tội phạm mạng; Đẩy mạnh tham gia khuôn khổ pháp lý quốc tế về không gian mạng…